વિદ્યુત જેવા વિષયને સમજવા માટે માત્ર સૂત્રો પૂરતા નથી,
પરંતુ પ્રયોગ, અવલોકન અને જાતે સર્કિટ બનાવીને શીખવું વધુ અસરકારક બને છે.
આ માટે PhET Interactive Simulations ખૂબ ઉપયોગી ડિજિટલ સાધન છે. Std 10 Science Ch 11 Simulations
🔎 PhET Simulation શું છે?
PhET Simulation એક મફત ઑનલાઇન શૈક્ષણિક પ્લેટફોર્મ છે, જેમાં
વિજ્ઞાનના વિષયો માટે ઇન્ટરેક્ટિવ સિમ્યુલેશન ઉપલબ્ધ છે.
✔️ જાતે સર્કિટ બનાવી શકાય
✔️ Current / Voltage તરત જોઈ શકાય
✔️ પ્રયોગ જેવી અનુભૂતિ મળે. Std 10 Science Ch 11 Simulations
⚡ વિદ્યુત પ્રવાહ શું છે?
વાહક (Conductor) માંથી
વિદ્યુત આવેશોના પ્રવાહ ને
➡️ વિદ્યુત પ્રવાહ (Electric Current) કહે છે.
📌 એકમ: એમ્પિયર (A)
🔋 PhET Simulation માં સર્કિટ બનાવીએ
Simulation માં:
-
Battery પસંદ કરો
-
Wire જોડો
-
Bulb / Resistor ઉમેરો
📌 સર્કિટ પૂર્ણ હોય ત્યારે જ Current વહે છે
📌 સર્કિટ તૂટેલી હોય તો Bulb બળતો નથી
📏 વિદ્યુત દબાણ (Voltage)
-
Battery Voltage બદલો
-
Bulb ની તેજસ્વિતા Observe કરો
📌 Voltage વધે → Current વધે → Bulb વધુ તેજસ્વી બને
🔁 વિદ્યુત પ્રતિરોધ (Resistance)
-
Resistor ઉમેરો
-
Resistance બદલો
📌 Resistance વધે → Current ઘટે
📌 Bulb ની તેજસ્વિતા ઘટે
📐 ઓહ્મનો નિયમ (Ohm’s Law)
PhET Simulation દ્વારા આપણે જોયે છીએ કે:
👉 V ∝ I (જો Resistance સ્થિર હોય)
અથવા
📌 V = I × R
Simulation માં Graph View થી
Voltage–Current નો સીધો સંબંધ સ્પષ્ટ દેખાય છે.
🧪 પ્રવૃત્તિ : PhET સાથે શીખીએ
1️⃣ Simple Circuit બનાવો
2️⃣ Voltage બદલો
3️⃣ Ammeter થી Current માપો
4️⃣ Observation Table भरो
📌 નિયમો જાતે સાબિત થાય છે.
Std 10 Science Ch 11 Simulations
🔋 PhET Simulation માં સર્કિટ બનાવવા માટે નીચે ક્લિક કરો.
🔋 કુલંબનો નિયમ સમજવા માટે નીચે ક્લિક કરો.
📐 ઓહ્મનો નિયમ (Ohm’s Law) સમજવા માટે નીચે ક્લિક કરો.
વિદ્યુત અવરોધકતા સમજવા માટે નીચે ક્લિક કરો.
