👥 4. ભારતમાં આવેલી પ્રાચીન પ્રજાઓ

ભારતની સમૃદ્ધિથી આકર્ષાઈને અનેક વિદેશી પ્રજાઓ ભારતમાં આવીને વસી અને ભારતીય સંસ્કૃતિમાં ભળી ગઈ:

• નેગ્રીટો (હબસી): આફ્રિકામાંથી બલુચિસ્તાન થઈ ભારતમાં આવ્યા (શ્યામ વર્ણ, વાંકડિયા વાળ).
• ઓસ્ટ્રેલોઇડ (નિષાદ): અગ્નિ એશિયામાંથી આવ્યા (માટીના વાસણો અને સુતરાઉ કાપડનું વણાટકામ જાણતા).
• દ્રવિડ પ્રજા: સિંધુ સંસ્કૃતિના સર્જકો. તેમણે માતારૂપે 'દેવી' (પાર્વતી) અને પિતૃરૂપે 'પરમાત્મા' (શિવ) ની પૂજાની શરૂઆત કરી. ધૂપ, દીપ અને આરતીની પરંપરા આપી.
• આર્યો (નોર્ડિક): ભારતની વેદકાલીન સંસ્કૃતિના સર્જકો. તેમણે પ્રકૃતિના તત્વો (સૂર્ય, વાયુ, નદીઓ) ની સ્તુતિઓ (ઋચાઓ) રચી.