શ્રી મહાત્મા ગાંધી વિદ્યાલય, દહીયપ
તા. કપડવંજ જિ. ખેડા
Learn Science by Doing & Playing
પ્રવૃત્તિ આધારિત, અનુભવાત્મક અને આનંદદાયક વિજ્ઞાન શિક્ષણ મોડેલ
ઇનોવેશન વિશે
Learn Science by Doing & Playing એક શૈક્ષણિક ઇનોવેશન છે, જેનો હેતુ વિજ્ઞાનને
✔ સરળ
✔ રસપ્રદ
✔ અને કોન્સેપ્ટ સ્પષ્ટ બનાવવાનો છે.
આ મોડેલમાં રટણ આધારિત અભ્યાસને બદલે
સ્ટોરી, સાયન્સ કીટ, સાયન્ટિફિક ગેમ, સ્ટડી મટીરીયલ અને સિમ્યુલેશન દ્વારા શીખવાની પ્રક્રિયા થાય છે.
આ ઇનોવેશન કેમ જરૂરી છે?
✔ વિજ્ઞાનનો ડર દૂર થાય છે
✔ વિદ્યાર્થી સક્રિય બને છે
✔ અભ્યાસમાં રસ વધે છે
✔ કોન્સેપ્ટ લાંબા સમય સુધી યાદ રહે છે
✔ વિચારશક્તિ અને તર્કશક્તિ વિકસે છે
Story-Based Learning
વાર્તાઓ દ્વારા વિજ્ઞાનના ખ્યાલો સરળ રીતે સમજાવવામાં આવે છે.
Science Kit
પ્રયોગો દ્વારા “કરતાં શીખવા” પર ભાર મૂકવામાં આવે છે.
Scientific Games
રમતો દ્વારા શીખવાની પ્રક્રિયા આનંદદાયક બને છે.
Study Material
કોન્સેપ્ટ સ્પષ્ટ થાય તે માટે વર્કશીટ અને અભ્યાસ સામગ્રી.
Simulation & Models
વાસ્તવિક જીવન સાથે વિજ્ઞાનને જોડતા મોડેલ અને દૃશ્યરૂપ પ્રદર્શન.
અભ્યાસ પ્રક્રિયા (Learning Flow)
અભ્યાસનો પ્રવાહ
Story → Activity → Play → Concept → Application
સમજાવટ:
વિદ્યાર્થીઓ પહેલાં વાર્તા દ્વારા સમજ મેળવે છે, પછી પ્રવૃત્તિ કરે છે, રમતો દ્વારા શીખે છે, કોન્સેપ્ટ સ્પષ્ટ કરે છે અને અંતે તેનો વાસ્તવિક જીવનમાં ઉપયોગ કરે છે.
લક્ષ્ય સમૂહ
કોના માટે ઉપયોગી?
પ્રાથમિક અને ઉચ્ચ પ્રાથમિક વિદ્યાર્થી
માધ્યમિક શાળાના વિદ્યાર્થી
વિજ્ઞાન શિક્ષકો
શાળાઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ
વિજ્ઞાન મેળા અને ઇનોવેશન ફેર
વર્ગખંડમાં અમલ
વર્ગખંડમાં અમલ કેવી રીતે?
આ મોડેલનો ઉપયોગ કરી શકાય છે:
✔ નિયમિત વિજ્ઞાન પીરિયડમાં
✔ પ્રવૃત્તિ આધારિત શિક્ષણમાં
✔ રીમિડિયલ અથવા એનરિચમેન્ટ ક્લાસમાં
✔ વિજ્ઞાન મેળા અને પ્રદર્શન માટે
અહીં શિક્ષક માર્ગદર્શક બને છે અને વિદ્યાર્થી સક્રિય શીખનાર બને છે.
અસર અને પરિણામ
અપેક્ષિત પરિણામો
✔ વિદ્યાર્થીઓમાં વિજ્ઞાન પ્રત્યે રસ વધે
✔ શીખવાની ગુણવત્તા સુધરે
✔ આત્મવિશ્વાસ વધે
✔ વર્ગખંડ આનંદદાયક બને
✔ કોન્સેપ્ટ ક્લિયર થાય
Innovator / Presented By
શેખ મોહંમદઆરીફ એ.
વિજ્ઞાન શિક્ષક અને શૈક્ષણિક ઇનોવેટર