🎵 3. લલિતકલા: ભારતીય સંગીતકલા

ભારતીય સંગીત સ્વર, લય અને તાલની દ્રષ્ટિએ વિશ્વમાં અનોખું છે. સામવેદને સંગીતની ગંગોત્રી ગણવામાં આવે છે.

• મુખ્ય પાંચ રાગો: શ્રી, દીપક, મેઘ, ભૈરવી અને હિંડોળ (ભગવાન શિવના મુખમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા મનાય છે).
• સંગીતના મુખ્ય ત્રણ ગ્રંથો:
  1. સંગીત મકરંદ: પંડિત નારદ (19 વીણા અને 101 તાલ).
  2. સંગીત રત્નાકર: પંડિત સારંગદેવ (સંગીતનો સૌથી પ્રમાણભૂત ગ્રંથ).
  3. સંગીત પારિજાત: પંડિત અહોબલ (29 પ્રકારના સ્વરો).
• સંગીતના સમ્રાટ: અમીર ખુશરો (તૂતી-એ-હિંદ), સ્વામી હરિદાસ અને તેમના શિષ્યો બૈજુ બાવરા તથા તાનસેન. ગુજરાતની સંગીત બેલડી: તાના-રીરી.